پیشگیری وضعی از جرم

----------------------------------------------------------------------------------------- 

موقعیت پیشگیری وضعی در بین انواع پیشگیری ها

پیشگیری وضعی از جرم در بین انواع پیشگیری ها از جهت شکل یا شیوه دخالت و جلوگیری از وقوع جرم در نوع پیشگیری «غیر کیفری» (١) قرار می گیرد.

از جهت مرحله دخالت یا زمان اقدام برای پیشگیری ، در نوع پیشگیری «مستقیم» یا «کنشی» ، «فعلی» ، «عملی» یا «ابتکاری» (٢) قرار می گیرد.

از جهت محل یا زمینه یا موضوع  دخالت ، در نوع پیشگیری «بزه دیده مدار» یا« مبنی بر بزه دیده» (٣) قرار می گیرد.

اصطلاح« پیشگیری وضعی» را اولین بار ر دهة‌ هفتاد گروهی‌ ازدانشمندان‌ در واحد تحقیقات‌ وزارت‌ کشور انگلستان‌، در ارزیابی‌ آمارهای‌جرم‌ در مورد پیشگیری‌، مطرح نمودند ،  که‌صرفاً بر کاهش‌ فرصت‌ها و موقعیت‌های‌ ارتکاب‌ جرم‌ تکیه‌ دارد.(۴)

 

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

١-    در مقابل پیشگیری«کیفری»  یا «اصلاحی»  قرار می گیرد که ارعاب و تنبیه مجرم هدف اصلی آن می باشد ، استاد دکتر صفاری در مقاله مبانی نظری پیشگیری از وقوع جرم، مجله تحقیقات حقوقی شماره ٣٣-٣۴ دانشگاه شهید بهشتی ، ص ٢٨۵ معتقد هستند که پیشگیری «کیفری»  یا «اصلاحی»را می توان پیشگیری «طریقی» نیز نامید .

٢-    در مقابل پیشگیری «غیرمستقیم» یا «واکنشی» ، «انفعالی»  یا «عکس العملی»  قرار دارد که در این نوع از پیشگیری ، پیشگیری بعد از ارتکاب جرم صورت می گیرد .

٣-    در مقابل پیشگری «مبنی بر مرتکب» یا «مرتکب مدار» قرار می گیرد ، که در این نوع از پیشگیری ،  زمینه و محل دخالت ، مرتکب و شرایط  و عوامل محیط بر او می باشد .

۴-     فرجی،  حمید، پیشگیری‌ از جرم‌ در قلمرو سیاست‌ جنایی‌، سایت حقوق جزا و جرم شناسی  ایران.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

تعریف پیشگیری وضعی

از نظر ریشه‌شناسی‌ کلمه‌ «پیشگیری‌» به‌ معنای‌ «پیشگیری‌ کردن‌» «جلورفتن‌» و «آگهی‌ دادن‌» است.‌                   
درجرم‌شناسی‌، پیشگیری‌ عبارتست‌ از «به‌ جلوی‌ تبهکاری‌ رفتن‌» ، « پیشدستی کردن» ، «پیشی گرفتن»(١) یا استفاده‌از تکنیکهای‌ گوناگون‌ مداخله‌ به‌ منظور ممانعت‌ از وقوع ‌بزهکاری‌ است.اگر پیشگیری‌ از تبهکاری‌ متضمن‌ «آگهی‌ دادن‌» از چیزی‌ است‌، منحصراًبه‌ عنوان‌ یکی‌ از تکنیکهای‌ ممکنة‌ مداخله‌است‌. مثلاً مخاطب‌ قراردادن‌جمعیت‌ یا بعضی‌ از اشخاص‌ که‌ به‌ علت‌ عدم‌ رعایت‌ بعضی‌ از اقدامات‌حمایتی‌ در مرض‌ خطرهستند، از مصادیق‌ آگهی‌ دادن‌ است‌.
از نقطه‌ نظر علمی‌، پیشگیری‌ اگر در مفهوم‌ موسع‌ کلمه‌ به‌کار برده‌ شود طیف‌ وسیعی‌ از اقدامات‌ کیفری‌ و غیر کیفری‌ را درجهت‌خنثی‌ کردن‌ عوامل‌ ارتکاب‌ جرم‌ و کاهش‌ بزهکاری‌ در برمی‌ گیرد . امّا اگر در مفهوم‌ مضیق‌ کلمه‌ به‌ کار برده‌ شود فقط‌ تدابیر غیرکیفری ‌را در بر می‌گیرد.

در خصوص‌ پیشگیری‌ وضعی‌ تعریف‌ها وبرداشت‌های‌ گوناگونی‌ ارائه‌ شده‌ است‌، که در ذیل به ارائه پنج تعریف از تعاریف موجود می پردازیم :

تعریف اول : ژرژپیکا پیشگیری‌ وضعی‌ را «اقدام‌به‌ محدود کردن‌ فرصت‌های‌ ارتکاب‌ جرم‌ یا مشکل‌تر کردن‌ تحقق‌ این‌ فرصت‌برای‌ مجرمین‌ بالقوه‌ می‌داند».(٢)

تعریف دوم : رونالد کلارک در تعریف پیشگیری وضعی چنین می گوید :

« پیشگیری وضعی شامل اقدامات و روشهایی است برای کاهش فرصت که :

به سوی شکل کاملا خاصی از جرم نشانه می رود،

متضمن طراحی و مدیریت محیط بلاواسطه (صحنه و محل وقوع جرم) یا همان نظارت و تحت نفوذ در آوردن هرچه پایدارتر و سازمان یافته تر محل وقوع جرم است،

به طوری که زحمات و خطرات ناشی از اقدام برای ارتکاب جرم را افزایش داده و سود حاصله، به طوری که در نظر اکثر مرتکبین جلوه گر می شود ، را کاهش می دهد».(٣)

-----------------------------------------------------------------------------------------

١-     نجفی ابرند آبادی ، علی حسین (دکتر)، پیشگیری از بزهکاری و پلیس محلی ، مجله تحقیقات حقوقی شماره ٢۵-٢۶  دانشگاه شهید بهشتی ، ص ١٣۵.

٢-     میر خلیلی ، سید محمود، پیشگیری وضعی  ویژگی ها و تدابیر و اهداف آن،  سایت حقوق جزا و جرم شناسی  ایران.

٣-     صفاری، علی(دکتر)، مبانی نظری پیشگیری از وقوع جرم، مجله تحقیقات حقوقی شماره ٣٣-٣۴دانشگاه شهید بهشتی ، ص  ٢٩٢.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

تعریف سوم : مجموعه‌ اقدام‌ها و تدابیری‌ تلقی‌ شده‌ که‌ به‌ سمت‌تسلط‌ بر محیط‌  و شرایط‌ پیرامونی‌ جرم‌ و مهارآن‌ متمایل‌ است‌ که‌ ازیک‌ سو، با کاهش‌ وضعیت‌های‌ پیش‌جنایی‌ یا وضعیت‌های‌ قبل‌ از بزهکاری‌که‌ وقوع‌ جرم‌ را مساعد می‌کند، صورت‌ می‌گیرد و از سوی‌ دیگر، با افزایش‌خطر شناسایی‌ و دستگیری‌ بزهکاران‌ بالقوه‌ صورت‌ می‌گیرد.(١)

تعریف چهارم : مجموعه‌ تدابیر و

/ 4 نظر / 793 بازدید
کیان

سلام مقاله قشنگی بود استفاده کردم موفق باشین

مانی

عالی بود[گل]

پالار

کارت20 اومدی شیراز خبر بده.خیلی کمکم میکنه برا نوشتن پایان نامه

سلام از مطلب خوبتون درباره پيشگيري وضعي از جرم ممنونم خيلي خوب و كامل بود